mércores 03 decembro 2014

Fin de semán polo Grove

Como ben é certo, que non todo vai ser traballar, este pasado fin de semán estivemos polo Grove desfrutando dese precioso entorno.

E hai moito que ver, recoméndovolo. Ainda que neste pequeno resumo só vos falarei da parte mariñeira.

Aproveitando o bo tempo, demos un paseo polo porto do Grove, donde me sorprendeu  ver un estupendo Pavillón de deportes náuticos, que xa nos gustaría ter noutros portos, e de seguro que axudaría a fomentar moito máis o deporte no mar. A tarde anterior xa puden ver entre a Toxa e a península do Grove máis de dúas ducias de piragüistas entrenando.


 Algo que non podedes deixar de ver, amarrado no porto, é o Hidria Segundo, o único barco de vapor, funcionando, que existe en España. Este barco, como algúns sabedes, foi construído a mediados dos anos 60 do século XX, e equipado co motor de vapor do seu predecesor o Hidria. Traballou moitos anos como alxibe no Porto de Vigo, suministrando auga ós barcos fondeados ata que nos anos 90 cando xa a maoiría dos barcos contaban con potabilizadoras e a auga corrente nos portos era habitual, foi para o desguace e de alí o rescataron Sesé e Jacobo, que despóis de 9 anos de traballo e empeñando todo o que tiñan nas súas vidas, conseguiron restauralo e poñelo a funcionar como barco museo. Despóis de moito ir e vir por España adiante, intentando sobrevivir e sempre levando ca porta no naríz por parte das distintas Administracións, agora desgraciádamente vense na obriga de vendelo.


Como lín nalgún sitio, todos esperamos que non se repita o que pasou co Galatea e acabe fora do seu país de orixe esta única e inigualable parte do patrimonio marítimo do noso país, que é o Hidria II.

Continuando pola beiramar, atopamos os estaleiros de Garrido, onde levamos unha sorpresa ó ver o Komaira da Illa de Arousa varado para facer unhas reparacións na popa.


O Grove, debido á súa peculiar xeografía, ten a ventaxa de ter mar casi que por todos os lados, co que pasear por él da gusto e nos enche de distintas sensacións moi agradables.


Xusto enfrente ós estaleiros podemos apreciar a illa da Arousa e  a entrada ó porto do Grove, un verdadeiro campo minado de baixos, delimitado polos sinais.


Continuamos pola costa rumbo a Porto Meloxo, o porto mexiloeiro por excelencia.

Esta zona é tamén un refuxio natural para as embarcacións tradicionais, que como vedes ainda nos dá a impresión de estar noutros tempos.


Enfrente a Porto Meloxo temos a zona de Punta Moreiras, onde se atopan o Acuario do Grove e o espazo museístico das Salgadeiras de Punta Moreiras.


O Acuario do Grove é moi interesante. Ten unha variedade de especies moi completa, algúns xogos para que demostres a axilidade visual e unha pequena parte adicada ás embarcacións tradionais. Iso sí, a parte exterior está un pouco descoidada, pode ser que por ser tempada invernal, e o prezo das entradas é máis caro ca as do Aquarium Finisterrae da Coruña, sobre todo as dos nenos que custan o dobre, ainda que tamén hai que decir que o do Grove é de xestión privada e o da Coruña é municipal e xa o pagamos por outro lado. Ainda así merece a pena que vaiades.


E ó lado do Acuario atopamos as Salgadeiras de Punta Moreiras, un espazo constituído por dúas zonas diferenciadas, a antiga fábrica, moi ben restaurada onde se poden distinguir todos os procesos da salga, está permanentemente aberta e a súa entrada é gratuíta. Alí se atopan as prensas que se utilizaban para prensar o peixe xa salgado.


Dentro desa primeira fábrica tamén atopamos tres embarcacións tradicionais. Unha dorna, unha gamela e unha buceta, a Amalia. A buceta rescatada polos amigos do Clube Náutico Punta Bufadoiro de Mera, restaurada na Carpintaría Lorbé e pola cal sacamos as plantillas para construir no curso de carpintaría de ribeira, a nosa buceta Leliadoura.


Como é ún barco ó que lle temos especial cariño, ó vela, alí naquela esquina, veume á cabeza aquela famosa rima de Gustavo Adolfo Becquer que tivéramos que aprender nos nosos tempos do bacharelato.

Del salón en el ángulo oscuro
de su dueño tal vez olvidada
silenciosa y cubierta de polvo
veíase la buceta.


A carón da fábrica podemos ver o Jandro, un galeón duns 13 metros en proceso de restauración.



Pasamos logo á segunda fábrica, moito máis nova, pero construída sobre outra do século XVIII destruída por un temporal.


Nela se expoñen a maioría das pezas da colección museística deste fenomenal espazo.

Atendida por un estupendo profesional, deses ós que lle gusta pouco falar (ó revés, para os non galegos), José Luís, "o Peliso" como é coñecido polos veciños, é unha desas persoas amantes do seu traballo, que se desvive por explicarche todo e máis, do museo, da historia, das Rías,  e do pobo do Grove. Dóunos a impresión de que ese home sabía de todo, era unha verdadeira Wikipedia andante, comparable ó noso socio patexeiro Agustín Deus.


Por certo, falando con José Luís, sobre o estado da buceta Amalia, comentóume que ten o firme propósito de darlle uns remates e poñela a navegar o vindeiro verán. Esperámolo con ansiedade.

Este museo ten distintas seccións.

Entrando á dereita podemos ver unha parte adicada á pesca artesanal e ó marisqueo.


Na outra banda do pasillo princinpal, xusto entrando e á esquerda temos a sección adicada ós motores mariños e ós instrumentos electrónicos.





Ó fondo temos a sección de carpintaría de ribeira con moitas e moi boas pezas.



Tamén hai, como non, a zona da salga e a tonelería.



Na planta superior do museo temos unha parte moi interesante sobre á cordoería e ás redes, onde podemos ver estupendas pezas como esta roda de facer cabos.


Ou esta máquina xa máis moderna.


E cando volvemos a baixar para ir saíndo atopamos a zona adicada á conserva enlatada, con estupendas pezas de latas antiguas, estuches e planchas de estampación.


Tamén podemos apreciar o inxenio humano en aparellos tan curiosos como esta máquina para pechar caixas.


Unha pechadora de latas.


E esta fabulosa máquina prensadora de argazo.


E moitas cousas máis e moi interesantes como o encascador de redes, e a zona de embreado, pero teríamos que estar todo o día escribindo, e o que queremos é que este artigo vos sirva para despertarvos a curiosidade e que vaiades a velo, e que faledes con José Luis e lle preguntedes o que queirades.

 
Polo módico prezo de 2 euros e unha das visitas máis recomendables do Grove, e de Galiza.

E fora xa do museo ainda podedes deleitarvos coa vella rampa onde atracaban os barcos, sobre todo unha motora de pasaxe e carga que facía a ruta a Cambados..

Un pesqueiro de 12 metros nun estado excepcional, o Moreiras.


Subindo cara ó faro podedes ver a vella caldeira do Hidria e un autoclave dunha fábrica de conservas.


E para finalizar coa visita podedes contemplar a posta de sol na Ría de Arousa dende o paseo das estatuas, que empeza a carón do museo.


Animámosvos a que fagades esta estupenda visita.

Palmeirán







sábado 22 novembro 2014

Fin de semá atarefado.

O venres, Jaime e Pepe reflotaron a Leliadoura, que se enchera de auga polas fortes choivas e foi ó fondo. Ese mesmo venres pola tarde levámola para Lorbé, para darlle uns retoques de cara á vindeira tempada.


Ó chegar a Lorbé lavámola un pouco, pero xa se facía de noite e non se vía nada. Achicámola e tapámola cunha lona.

Atopamos polizóns a bordo, que Pablo, na súa condición de ecoloxista, foi devolver ó mar, prometéndolle que cando fora grande non o ceibaría tan alégremente.


Tamén varamos a Balbina. Varada anual para facer traballos de mantemento, e a ver se dunha vez conseguimos facerlle a caseta e poñela a navegar.

Esta mañán tocóulle limpeza. 




Chove moito.

Enfúndome nunha roupa de augas, e escollo a ferramenta axeitada. Tiña onde elexir.


Empezo a  rascar o casco. Ésto non é un barco.....é unha batea!!!!!.


Máis de 200 kilos de mexilón tiña na obra viva. Dudei se levalos á depuradora e sacar uns cartos.... Dou fé que algúns eran de bo tamaño.


Aumenta a choiva.

Estou empapado. Si, levo roupa de augas, o problema é que estou sudando como se estivera no trópico.

Despóis de hora e media de tumba que dalle ca raspeta deixéina totalmente limpa de mexillón agás unha pequena zona á que non podo acceder ben, Que se meta algún contorsionista, que eu xa vou vello para iso..!!!!!!


Facía falla darlle unha pasada coa hidrolimpadora para deixala ben limpiña, pero hoxe non era plan de andar con aparellos eléctricos coa auga que caía.

Xocas veu facernos unha visita, que sempre se agradece. O que non sei se sabe, ainda que pola experiencia coido que sí,  e que aproveitando a confianza, imos a pedirlle que nos bote unha man a mover a Leliadoura.

Sobre as once e media, chegou o amigo Ramón e compañía, do Taller de Velería, a tomar medidas para as velas da Leliadoura e da Betty.


Seguía chovendo.

Tomou as medidas necesarias dos dous barcos e logo fixemos unha paradiña para tomar unha cervexa e unha tapa de fabas.



Despedimos a Ramón e compañía, agradecéndolle o esforzo que fixeron desprazándose ata aquí e volvemos ó traballo.

Limpamos a Leliadoura, achicámola e volteámola quilla arriba.

Así estará este inverno, no que aproveitaremos para aumentarlle un pouco o quillote e compensar así a deriva e o balanceo que confirmamos o día que navegou a vela na Copa Balbina.

A choiva non para.

E como non todo vai ser traballar, un nutrido grupo de Patexeiros, fomos xantar á I Festa da Centola de Lorbé que organizou a Cofradía de pescadores.


Unha festaza. Produto de primeira calidade. En Lorbé non hai fallo.


Demos conta de tres fontes de mexilóns, tres botellas de Albariño e unha centola por cabeza, ademáis dos postres variados.


Os mexillóns, como nunca os comera ainda en Lorbé, cheos, cheos. E tremendas racións.....

As centolas estaban petadas.


Fartamos a comer. Os traballadores ás veces tamén temos que cumprir algún caprichiño, que como dixen antes, non todo vai ser traballar.


A comida xa compensou os traballos baixo a choiva.


Durante a comida houbo varios sorteos de agasllos entre os presentes, móbiles, tablets e bicicletas. Non tivemos sorte, e case mellor, porque "a ver quen subía a costa de Lorbé na bicicleta despóis desa comilona!!!!




Por certo, compartimos mesa co Alcalde de Oleiros e familia, que como un veciño máis non se quixo perder esta primeira Festa da Centola de Lorbé que foi todo un éxito a pesares da climatoloxía.



Sobre as 6 da tarde empezamos a recoller e a abandoar Lorbé, pero a festa continuaba ata a noite.

Seguía chovendo.

Palmeirán



xoves 20 novembro 2014

Visita ós estaleiros de Casqueiro e Carlagho en Moaña

Aproveitando a asistencia á Asemblea da Federación Galega pola Cultura Marítima e Fluvial, e atendendo ó chamamento dos amigos da Asociación Sueste, de Moaña, o pasado sábado acudimos dous membros da A.C.M. Os Patexeiros a visitar os estaleiros de Casqueiro e Carlagho.



Estes estaleiros tradicionais, dos poucos que quedan en Galiza, están a carón do paseo marítimo de Moaña, e corren serio perigo de desaparecer por mor do proxecto de construcción  dun novo tramo do paseo marítimo que presentou o Concello de Moaña e que obrigaría á expropiación dunha parte dos estaleiros, por onde pasaría o paseo e á nivelación coa rasante da calle, co que os dous estaleiros desaparecerían completamente. Desaparecería tamén as vellas rampas do estaleiro ó mar.


Membros da Asociación Sueste explicáronnos que nin eles nin as asociacións de veciños que se opoñen a ese proxecto do Concello, están en contra da construcción do paseo, é máis, eles mesmos pediron que se rematara a parte de paseo que quedaba pendente tras a última actuación de Costas.


Co que non están de acordo é co proxecto elexido polo Concello. Tanto as Asociacións de veciños, A Praia- A Seara, e a Asociación Sueste apoian un proxecto do arquitecto Juan Manuel Fernández Rivas que contemplaba un paseo marítimo de madeira, sobre pilotes, que respetaría os estaleiros que forman parte do patrimonio marítimo de Galiza. Este paseo sobre pilotes bordearía os estaleiros e contaría cunha ponte levadiza, tipo holandesa, que se levantaría cunha manivela cando houbera que acceder con barcos ós estaleiros.

Nesta ligazón tedes información completa sobre o proxecto alternativo presentado por este arquitecto.

http://www.culturamaritima.org/files/CONCURSO_SEARA_2013_juan%20rivas.pdf

O máis chocante é que a proposta deste arquitecto non resulta máis cara cá proposta do Concello, que aboga pola solución "clásica" de comerlle máis espazo ó mar a base de pedras, terra e formigón.

Dorna nai, recentemente chegada ó estaleiro para a súa restauración.

Un descendente dos fundadores dun dos estaleiros, expricóunos que nese estaleiro levábase a cabo en distintas zonas, todo o proceso constructivo dunha embarcación, dende o deseño, o serrado dos troncos, o almacenaxe e secado da madeira, o afiado das serras, e a construcción en sí, ata que o barco saía ó mar pola rampa de botadura.

 Tronzadora. Os troncos entraban por unha porta e a traveso dun carro sobre raís íbanse cortando.

Como vedes polas fotos, o estaleiro de Casqueiro consérvase en bastante bo estado.



E é utilizado xunto co estaleiro de Carlagho como sede da Asociación e  para levar ó cabo os traballos de mantemento nos barcos da Asociación.













Ademáis diso tamén solen facer campos de traballo sobre a carpintaría de ribeira, onde os asistentes se familiarizan cas operacións de mantemento.



A Asociación Sueste solicita das distintas administracións públicas o compromiso de traballaren pola CONSERVACIÓN, POSTA EN VALOR E MUSEALIZACIÓN VIVA DOS ESTALEIROS DE RIBEIRA DE CARLAGHO E CASQUEIRO.

Máquina afiadora das serras de cinta

Tras ver e escoitar o exposto polas asociacións que se opoñen ó proxecto do Concello, a Asamblea da FEDERACIÓN GALEGA POLA CULTURA MARÍTIMA E FLUVIAL decidiu por unanimidade dar o seu apoio á conservación destes dous estaleiros, aprobando os seguintes puntos:

(Fonte: web da FGCMF)

Estes son os puntos aprobados pola Asemblea:
1.­ A FGCMF apoia as iniciativas de rexeneración e ordenación urbana como a que se quere levar a cabo na zona da Seara que leva implícita a exoneración da franxa costeira e construción dun paseo marítimo. Porén esta actuación debe ser compatíbel coa conservación e posta en valor dos elementos patrimoniais que singularizaron dita contorna, nomeadamente as carpintarías de ribeira do “Carlagho” e “Casqueiro”.


2.­ A FGCMF, apoia o estudo de alternativas que permitan esta conservación como o proxecto presentado pola A.V.V. A Praia – A Seara de Moaña, que integra modernidade e tradición.

3.­ A FGCMF fai chamamento ás distintas administracións públicas para que, no momento de caducidade das concesións, as carpintarías de ribeira de “Carlagho” e “Casqueiro” pasen a ben público destinadas á divulgación dos saberes da construción naval en madeira, tal como aconteceu na vila de Bueu coa Carpintaría de Ribeira de “Purro”.

4.­ A FGCMF apoia, en definitiva, o MANIFESTO POLA CONSERVACIÓN, POSTA EN VALOR E MUSEALIZACIÓN DAS CARPINTARÍAS DE RIBEIRA DE “CARLAGHO” E “CASQUEIRO” (MOAÑA).

Poderiamos resumir estes catro puntos en que a FGCMF quere que se constrúa o paseo marítimo, pero que se respete e integre no proxecto o patrimonio da zona, especialmente os estaleiros e o seu acceso ao mar.

 Esperemos que as peticións sexan escoitadas polas distintas administracións implicadas e non sigamos facendo desaparecer o noso patrimonio, o patrimonio de TODOS.

Unha suxerencia ós amigos de Sueste: Para outra vez, a ver se nos facedes unha fogueiriña dentro dun barril, e levades unha botelliña de licor café para quentar o corpo, que mira que pasamos frio alí sentados durante máis de tres horas!!!!!!!!!!!!!!!!!!
A miña foto
Asociacion cultural en defensa da conservación do patrimonio marítimo, o litoral e a cultura mariñeira. Contacta con nós no CORREO: patexeiros@hotmail.com ou ben no noso FORO: http://patexeiros.foroactivo.com